Publikacja scenariuszy standardowych dla operacji dronowych

13 maja 2020 r. opublikowane zostało rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2020/639 z dnia 12 maja 2020 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) 2019/947 w odniesieniu do scenariuszy standardowych dla operacji wykonywanych w zasięgu widoczności wzrokowej lub poza zasięgiem widoczności wzrokowej.

Rozporządzenie  wprowadza w treść rozporządzenia (UE) 2019/947 dwa scenariusze standardowe, zapowiadane dotychczas przez EASA.

Są to scenariusze:

1) STS-01 – Operacje w zasięgu widoczności wzrokowej VLOS nad kontrolowanym obszarem naziemnym w środowisku zaludnionym

2) STS-02 – Operacje poza zasięgiem widoczności wzrokowej BVLOS z udziałem obserwatorów przestrzeni powietrznej nad kontrolowanym obszarem naziemnym w środowisku słabo zaludnionym.

Każdy scenariusz zawiera szczegółowe warunki wykonywania lotów pod względem operacyjnym i technicznym, obowiązki operatora i pilota oraz zakres ich kwalifikacji, a także poziomu wyszkolenia teoretycznego i praktycznego.

Scenariusze standardowe pozwolą w prosty sposób wykonywać operacje w kategorii szczególnej na podstawie pisemnego oświadczenia operatora. Wzory oświadczeń zawarte są w  treści rozporządzenia.

Rozporządzenie zawiera także wymagania dla instrukcji operacyjnej stosowanej u operatorów, którzy chcą wykonywać loty w oparciu o scenariusze standardowe.

Read More

Wywiad o bezpieczeństwie prawnym hoteli i hotelowych spa w dobie pandemii COVID-19

Z jednej strony COVID-19 w większości z nas wzbudza strach, ale z drugiej strony chyba trochę się już przyzwyczailiśmy do stanu epidemii. Nie oznacza to jednak, że można zapomnieć o podstawowych zasadach bezpieczeństwa.

Od 4 maja można swobodnie podróżować po kraju i nocować w hotelach i innych obiektach noclegowych bez względu na cel wizyty. Mimo to wciąż obowiązują pewne restrykcje w ich funkcjonowaniu i oferowanych usługach dodatkowych. Dużo mówi się o bezpieczeństwie sanitarnym w hotelu, ale niewiele o bezpieczeństwie prawnym i zaleceniach, które chroniłyby interes hotelarzy i hotelowych spa przed ewentualnymi nadużyciami i roszczeniami w kontekście Covid-19.

Dlatego z radością porozmawialiśmy z Karolem Weberem – wybitnym szkoleniowcem i coachem hotelowym, autorem bloga Enjoy your stay.

Zachęcam do przeczytania wywiadu, w którym wyjaśniamy z jakimi konsekwencjami powinien liczyć się hotel wdrażając swoje zasady bezpieczeństwa sanitarnego, co z klauzulami RODO i jak, w świetle obecnej sytuacji epidemicznej, hotelowe gabinety spa powinny się przygotować na ponowne przyjęcie klientów.

Specjalnie dla hotelarzy i hotelowych spa przygotowaliśmy także dedykowaną ofertę wsparcia prawnego.

Read More

Sprawdź z jakiej odpowiedzialności zwalniasz się dając pacjentowi do podpisu dobrze przygotowany formularz zgody na zabieg

Poza nielicznymi przypadkami, jak chociażby aktualnie dobrze znana przymusowa hospitalizacja osób, u których stwierdzono COVID-19, pacjentowi świadczeń zdrowotnych bez jego zgody udzielić nie można. Natomiast poprawnie wyrażona przez pacjenta zgoda warunkuje legalność wszelkich czynności leczniczych podjętych przez lekarza i jest przejawem respektowania prawa pacjenta do świadomego udziału w podejmowaniu decyzji dotyczących jego zdrowia. Rola zgody pacjenta nie sprowadza się jednak wyłącznie do ochrony interesów pacjenta. Idzie ona niewątpliwie znacznie dalej – na jej podstawie ustalany jest bowiem także zakres braku odpowiedzialności lekarza.

W praktyce działalności leczniczej lekarze posługują się gotowymi, dostosowanymi do konkretnego typu zabiegu formularzami świadomej zgody pacjenta. Stosowane formularze najczęściej ograniczają się jednak do wskazania nazwy wybranego zabiegu, jego wyłącznie typowych i najczęściej występujących powikłań oraz formułki, że pacjentowi udzielone zostały wszelkie informacje dotyczące alternatywnych metod postępowania (ale jakich, to już nie wiadomo), a także, że pacjent miał możliwość zadawania lekarzowi pytań (tutaj również – jakich, nie wiadomo).

Tymczasem sumiennie przygotowany formularz powinien zawierać te kategorie informacji, które wynikają z art. 9 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, a w szczególności :

  • dane pacjenta oraz lekarza udzielającego wyjaśnień;
  • informacje o stanie zdrowia (chorobie) i uzasadnienie konieczności wykonania zabiegu;
  • cel i opis proponowanej metody leczenia;
  • alternatywne metody leczenia (w przypadku zabiegów operacyjnych – również te, które nie są dostępne w Polsce);
  • dające się przewidzieć następstwa zabiegu;
  • informację o możliwych powikłaniach najczęściej występujących w związku z wykonywaniem danego zabiegu oraz informację o rokowaniu, czyli prawdopodobieństwie powodzenia zastosowania proponowanej metody;
  • dające się przewidzieć zaniechania proponowanego leczenia;
  • miejsce na zastrzeżenia pacjenta wobec proponowanego zabiegu operacyjnego;
  • miejsce na potwierdzenie pacjenta odbycia rozmowy z lekarzem;
  • miejsce na jednoznaczne oświadczenie pacjenta o uzyskaniu wszelkiej wymaganej informacji o proponowanym leczeniu;
  • jednoznaczne oświadczenie pacjenta o wyrażeniu zgody na proponowane leczenie sygnowane jego podpisem i podpisem lekarza.

Jako Kancelaria zgadzamy się, że względem niektórych z wymienionych powyżej rekomendowanych elementów formularza zgody korzystniej jest zachować pewną powściągliwość informacyjną. Jednakże w stosunku do dwóch jej niejako newralgicznych punktów, tj.

  • informacji o możliwych powikłaniach i możliwościach nieosiągnięcia zamierzonego skutku,
  • informacji o metodach alternatywnych,

powinna zostać zachowana pełna szczegółowość informacji.

Dlaczego?

Po pierwsze: pacjent decydując się na zabieg obciążony określonym ryzykiem godzi się na taką ewentualność i w razie ich wystąpienia nie będą przysługiwać mu roszczenia odszkodowawcze, pod warunkiem, że miał również wiedzę o alternatywnych metodach leczenia.

Po drugie: obowiązek informacyjny należy spełnić zwłaszcza wtedy, gdy istnieje ryzyko powikłań, w przeciwnym razie, skoro powikłanie można było przewidzieć, odpowiedzialność za skutki zabiegu poniesie lekarz (szpital) (wyr. SO w Krakowie z 30.12.2003 r., I C 110/02, z aprobującą glosą M. Nesterowicza, PiM 2006, Nr 1). Odpowiedzialność tę najprościej można wyjaśnić w ten sposób, że w razie, gdyby pacjent wykazał przed sądem, że nie został poinformowany o konkretnym powikłaniu, a które de facto u niego wystąpiło oraz, że gdyby o takiej możliwości wiedział, nie zdecydowałby się na zabieg wcale lub wybrałby inną, choćby mniej efektywną, ale bezpieczniejszą metodę, to wówczas lekarz odpowie za stan zdrowia pacjenta, na który wpływ miały te powikłania, pomimo że normalnie wpisane są one w ryzyko danego zabiegu. To samo dotyczy sytuacji odwrotnej: lekarz poinformował pacjenta o możliwych, nawet najrzadszych następstwach danego zabiegu, ale nie udzielił informacji względem alternatywnych metod leczenia. Istnieje wówczas obawa, że pacjent niezadowolony z uzyskanego efektu zabiegu może próbować wykazać przed sądem, że gdyby wiedział o alternatywnych metodach leczenia swojego schorzenia, nie zdecydowałby się na zabieg, a obecnych powikłań można byłoby uniknąć.

Po trzecie: ciężar dowodu udzielenia pacjentowi stosownych informacji spoczywa na lekarzu. Jeśli zatem w dokumentacji medycznej nie ma śladu o odpowiednim poinformowaniu pacjenta, wówczas lekarzowi ciężko będzie udowodnić, że takiej informacji faktycznie udzielono. Klauzula „pacjentowi udzielone zostały wszelkie informacje dotyczące powikłań oraz alternatywnych metod postępowaniamoże okazać się niewystarczająca. Brak dowodu w tym zakresie w konsekwencji może prowadzić do uznania sądu, że informacji pacjentowi nie udzielono. Tymczasem nawet powikłania rzadkie, występujące w ilości poniżej 1% przypadków są już tymi powikłaniami, o których lekarz obowiązany jest pacjenta informować, jeżeli są to powikłania znane, np. opisane w literaturze medycznej i istnieje hipotetyczne choćby podejrzenie, że w przypadku danego pacjenta mogą one wystąpić.

Warto zatem weryfikować poprawność stosowanych formularzy wywiadu, zgody na zabieg, udzielanych informacji czy zaleceń pozabiegowych. Powinny one bowiem zawierać odpowiednie klauzule i treści oświadczeń, a praktyka pokazuje, że powinny być z nich przede wszystkim wyeliminowanie nieprzemyślane sformułowań mogące bardzo zaszkodzić.

 

Read More

Powrót do leczenia planowego – jak zabezpieczyć gabinet przed roszczeniami pacjentów w razie zakażenia ich COVID-19?

Przychodnie, prywatne gabinety lekarskie, stomatologiczne oraz kliniki medycyny estetycznej od czasu ogłoszenia stanu epidemii wywołanego COVID-19 w naszym kraju przeorganizowały system swojej codziennej pracy. W razie niepodjęcia odpowiednich środków ostrożności, podmioty te mogły bowiem potencjalnie narazić pacjentów na zakażenie.

Pomimo braku oficjalnego zakazu wykonywania działalności zawodowej wystosowanego przez władze Państwa, większość prywatnych gabinetów po prostu wstrzymała udzielanie jakichkolwiek świadczeń zdrowotnych. Jedynie nieliczne otwierały się dla pacjentów wymagających tzw. zabiegów interwencyjnych (w sytuacji bólu, stanu ostrego itp.). Tak zresztą rekomendował Minister Zdrowia, Główny Inspektor Sanitarny oraz liczne Towarzystwa Naukowe.

Wszyscy wstrzymaliśmy oddech wierząc, że obecna sytuacja zakończy się już wkrótce. Tymczasem wprowadzone przez rząd ograniczenia wciąż obowiązują i nikt nie posiada wiedzy odnośnie tego, jak w najbliższym czasie ewoluować będzie stan zachorowalności na COVID-19 oraz jak wpłynie to na dalsze codzienne funkcjonowanie pacjentów i lekarzy.

Solidarne dostosowanie się właścicieli gabinetów lekarskich do rekomendacji ostrożnego postępowania oraz ograniczenia przyjęć pacjentów wyłącznie w trybie pilnym było godną pochwały postawą. Jednakże z przyczyn oczywistych stan taki nie powinien trwać w nieskończoność. O ile jesteśmy w stanie, zarówno pacjenci, jak i lekarze, zrezygnować z zabiegów, których celem jest jedynie poprawa jakości życia, o tyle – jak apelują chociażby dermatolodzy: „czerniak nie poczeka”. Potrzeba pacjenta zwrócenia się o udzielenie mu świadczeń zdrowotnych nie wynika bowiem wyłącznie z konieczności uśmierzania ostrego bólu, czy reagowania w stanach nagłych. Istnieją liczne choroby, które wymagają może nie tyle co niezwłocznej, ale za to systematycznej obserwacji.

Dlatego lekarze prowadzący własne gabinety coraz częściej decydują się na ich ponowne otwarcie i powrót do leczenia w trybie planowym. Postępują przy tym bardzo ostrożnie, nie tylko w kontekście zapewnienia pacjentom bezpieczeństwa wizyty, ale dbają również o własne zabezpieczenie, w tym również o ochronę prawną.

Kancelaria otrzymuje obecnie mnóstwo zapytań o to, jakie dokumenty lekarze powinni wdrożyć do codziennego funkcjonowania gabinetu, aby zabezpieczyć się przed roszczeniami pacjentów związanymi z zarzutem zakażenia ich COVID-19, pomimo zastosowania wszelkich dostępnych środków ochrony osobistej, septycznej i higienicznej. 

Wychodząc na przeciw tym zapytaniom wskazujemy, że procedury zabezpieczające gabinet w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w okresie pandemii SARS-CoV-19, które zalecamy wdrożyć obejmują w szczególności:

  • procedury ochrony osobistej, septycznej i higienicznej stosowane w gabinecie do wglądu i podpisu pacjenta;
  • postępowanie z personelem (procedury określania aktualnego stanu zdrowia, oświadczenia, zobowiązania, pouczenia o odpowiedzialności prawnej za zatajenie istotnych informacji);
  • dwuetapowe wykluczenie istnienia zakażenia COVID-19 u pacjenta (formularz wywiadu na etapie rejestracji na wizytę oraz bezpośrednio przed wizytą);
  • pisemne pouczenie o odpowiedzialności karnej oraz cywilnej za zatajenie istotnych informacji dotyczących pacjenta mogących stanowić o zakażeniu COVID-19;
  • oświadczenia składane pacjentowi przez lekarza dotyczące jego stanu zdrowia oraz innych okoliczności wykluczających zakażenie COVID-19;
  • klauzule wyłączenia odpowiedzialności gabinetu/lekarza za następstwa zdrowotne za zakażenie pacjenta COVID-19
  • inne oświadczenia.

Procedury takie zostały opracowane w Kancelarii, jako odpowiedź na zapotrzebowanie nagle unieruchomionych gabinetów i mamy nadzieję, że niebawem będą wsparciem dla przychodni, prywatnych gabinetów lekarskich, stomatologicznych oraz klinik medycyny estetycznej stopniowo powracających do świadczeń na rzecz pacjentów w pełnym zakresie.

 

Read More

Zmiana daty stosowania unijnych przepisów dronowych!

Nowe regulacje unijne wprowadzone Rozporządzeniem Wykonawczym Komisji (UE) 2019/947  z dnia 24 maja 2019 r. w sprawie przepisów i procedur dotyczących eksploatacji bezzałogowych statków powietrznych oraz Rozporządzeniem Delegowanym Komisji (UE) 2019/945 z dnia 12 marca 2019 r. w sprawie bezzałogowych systemów powietrznych oraz operatorów bezzałogowych systemów powietrznych z państw trzecich mają pozwolić na szersze zastosowanie bezzałogowych statków powietrznych na terenie całej Unii Europejskiej.

Jednak ich zastosowanie w praktyce będzie musiało jeszcze chwilę zaczekać. Ze względu bowiem na sytuację wywołaną wirusem SARS-CoV-2 Komisja Europejska przesunęła o 6 miesięcy datę, od której przepisy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/947 mają być stosowane.

Przepisy zaczną obowiązywać 1 stycznia 2021 roku, a nie jak pierwotnie wskazano w art. 23 ww. rozporządzenia od 1 lipca 2020 r.

W tym zakresie Komisja Europejska uwzględniła prośbę większości  państw UE, w tym Polski, z którą zwrócił się Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

Oczywistym jest zatem, że do czasu obowiązywania nowych przepisów europejskich, operatorów bezzałogowych statków powietrznych nadal obowiązują przepisy krajowe.

***

Read More

Świadectwa kwalifikacji członków personelu lotniczego a COVID

18 kwietnia 2020 roku weszła w życie ustawa z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 695).

Dodała ona dodała  do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, 567 i 568) między innymi art. 15zzzzh 🙂

Sprowadzając brzmienie dość rozbudowanego przepisu do jego zasadniczego znaczenia wystarczy wskazać, że  odnosi się on do ważności świadectw kwalifikacji i stanowi podstawę do jej przedłużenia, jeśli okres ważności upływa w okresie trwania epidemii COVID-19.

I tak, w przypadku gdy ważność uprawnień podstawowych lub dodatkowych, o których mowa w § 12 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 3 czerwca 2013 r. w sprawie świadectw kwalifikacji (Dz. U. z 2017 r. poz. 288), upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ważność tych uprawnień podstawowych lub dodatkowych, ulega przedłużeniu do dnia upływu 90 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, w zależności od tego, który z nich zostanie odwołany później, jednak nie dłużej niż o 6 miesięcy od dnia utraty ważności uprawnień.

Powyższy przepis  ma zatem zastosowanie do wszystkich krajowych świadectw kwalifikacji wydanych przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, a więc m. in. do świadectw kwalifikacji pilota lotni, motolotni, paralotni, statku powietrznego o maksymalnej masie startowej (MTOM) do 495 kg operatora bezzałogowego statku powietrznego używanego w celach innych niż rekreacyjne lub sportowe, a także skoczka spadochronowego.

Wyjątkiem są  świadectwa kwalifikacji informatora służby informacji powietrznej oraz informatora lotniskowej służby informacji powietrznej (FIS i AFIS).

***

Read More

Wpis na listę mediatorów :-)

Decyzją Prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie radca prawny Karolina Bonarska – Lenarczyk została wpisana na listę stałych mediatorów tego Sądu.

Informujemy o tym z nieukrywaną radością, bo upatrujemy ogromny potencjał i nadzieję w rozwiązywaniu sporów gospodarczych właśnie przy wykorzystaniu mediacji i profesjonalnych mediatorów.

Read More

Nominacja dla r.pr. Karoliny Bonarskiej Lenarczyk

To prawdziwy zaszczyt stać się częścią Instytutu Prawa Lotniczego i Kosmicznego Uczelni Łazarskiego.

4 marca 2020 r. aktem nominacji rektora Uczelni Łazarskiego dr hab. Macieja Rogalskiego oraz dyrektor Instytutu dr hab. Anny Konert prof. Uła, radca prawny Karolina Bonarska – Lenarczyk została powołana na funkcję członka Rady Naukowej Instytutu Prawa Lotniczego i Kosmicznego Uczelni Łazarskiego.

Jesteśmy przekonani, że Instytut będzie miał swoją rolę w procesie budowy bezpieczeństwa transportu lotniczego 🙂

Read More

Nowa publikacja :-)

Z nieukrywaną dumą i radością informujemy, że nakładem wydawnictwa C.H. BECK ukazała się “Metodyka pracy adwokata i radcy prawnego w sprawach medycznych o zadośćuczynienie” autorstwa dr Edyty Wasilewskiej, naszego eksperta w dziedzinie prawa medycznego.

 

 

Metodyka zawiera szczegółowe omówienie problematyki pozycji prawnej lekarza oraz każdego podmiotu leczniczego wobec roszczeń pacjenta o zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę doznaną przy leczeniu.

Jej celem jest kompleksowe omówienie sporów prawnych pomiędzy pacjentem a lekarzem, lub innym podmiotem leczniczym. Publikacja stanowi nieocenioną merytoryczną pomoc profesjonalnym pełnomocnikom stron przy dokonywaniu prawidłowej oceny w zakresie zasadności roszczeń wysuwanych medykom przez pacjenta. Autorka dokonała analizy prawa materialnego, a także przedstawiła metodykę procesową wysuwania roszczeń i obrony przed nimi.

Zachęcamy do lektury!

Read More

COVID-19 jako siła wyższa i jej wpływ na odpowiedzialność kontraktową

  • Stan zagrożenia epidemicznego koronawirusem może zostać uznany za siłę wyższą w relacjach umownych. Jest to zdarzenie losowe, o charakterze zewnętrznym, na które strony nie mają wpływu, cechujące się brakiem możliwości jego przewidzenia oraz brakiem możliwości zapobieżenia jego skutkom.
  • Wystąpienie stanu siły wyższej może mieć istotny wpływ na wykonanie umowy i odpowiedzialność stron za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy.
  • Nawet jeśli umowa nie zawiera klauzuli siły wyższej – zgodnie z ogólnymi zasadami odpowiedzialności Kodeksu cywilnego, dłużnik zobowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Odpowiedzialność ta oparta jest na zasadzie winy. Okoliczność wyłączającą brak winy w niewykonaniu lub nienależytym wykonaniu zobowiązania może stanowić siła wyższa.
  • Niewykonanie umowy spowodowane siłą wyższą skutkować może zatem brakiem odpowiedzialności za powstałe z tego powodu szkody. Wyłączenie odpowiedzialności nastąpi jednak, o ile zostanie wykazane, że siła wyższa stanowi bezpośrednią przyczynę szkody oraz o ile strona, której dotyczy niewykonanie umowy wykaże dochowanie należytej staranności w celu zapobieżenia szkody.
  • W związku z tym, stan siły wyższej musi być badany w odniesieniu do okoliczności konkretnej umowy i konkretnej szkody, a każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny.
  • Wyłączenie odpowiedzialności nastąpi także o ile umowa nie reguluje takiej sytuacji odmiennie. Strony mogą bowiem w umowie rozszerzyć lub ograniczyć odpowiedzialność z tytułu wystąpienia siły wyższej. W takim wypadku, strony mogą przewidzieć całkowite zwolnienie z odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy w razie wystąpienia siły wyższej, nawet niezależenie od wykazania braku winy.
  • Rekomendujemy naszym Klientom weryfikację umów pod kątem zawarcia w nich klauzul dotyczących siły wyższej. Jednocześnie, przy zawieraniu umów lub negocjacjach, warto zwracać szczególną uwagę na precyzyjne określenie pojęcia siły wyższej.
Read More
arrow_upward